Mastering GED Science: Physics Basics — Force, Motion, and Energy
Dear Myanmar GED students — physics on the GED is not about memorizing formulas. It is about reading the physical world: a distance-time graph, a diagram of pushes and pulls, an experiment about ramps and friction. The test gives you the scenario — your job is to reason about what causes motion, what changes it, and where energy goes. These ideas appear in everyday contexts: cars braking, balls rolling, pendulums swinging.
This lesson builds your intuition step by step: what forces do, Newton’s three laws in plain language, how to read motion graphs (the single most-tested physics skill), and how energy moves and transforms but never disappears. Myanmar translation below!
Key Concepts & Definitions
Nine tools for reading physics passages — learn them as ideas, not vocabulary.
Detailed Explanation & Strategy
1. Balanced vs. Unbalanced Forces — Read the Diagram
GED force questions usually show arrows (longer arrow = bigger force). Your job: find the net force.
- Opposite arrows, equal length → balanced. Net force = 0. A book resting on a table: gravity pulls down, the table pushes up equally. Nothing changes — this is equilibrium.
- Opposite arrows, unequal → unbalanced. Subtract: 10 N right − 6 N left = 4 N to the right. The object accelerates right.
- Same direction → add them. Two people pushing a car with 200 N each = 400 N total.
Exam move: always resolve left-right first, then up-down. The GED loves “tug of war” diagrams — the winner is simply the bigger total arrow.
2. Newton’s Laws in Plain Language
First law (inertia): When a bus brakes suddenly, you lurch forward — not because a force pushed you, but because your body keeps moving (inertia) while the bus stops. Seatbelts fight inertia. Second law (F=ma): pushing a full shopping cart vs. an empty one — same push, the heavy cart accelerates less. Twice the mass needs twice the force for the same acceleration. Third law: a rocket pushes exhaust down; exhaust pushes the rocket up. Note: action-reaction act on different objects, so they don’t cancel.
Exam move: GED scenarios ask “which law explains this?” Match the pattern: keeps moving/stopping → First; heavier needs more push → Second; two objects pushing each other → Third.
3. Motion Graphs — The #1 Tested Skill
On a distance-time graph: the slope = speed. Steeper = faster. Flat (horizontal) = stopped. A straight diagonal = constant speed; a curve = changing speed.
On a speed-time graph: flat = constant speed; sloping up = accelerating; sloping down = slowing; the area under the line = distance traveled.
Exam move: first ask “what’s on each axis?” Students who skip this read speed-time as distance-time and fail. Then describe the story in words: “fast, then stopped, then slow” — the answer usually matches your story.
4. Energy on the Move
Drop a ball: at the top it has maximum potential (high up) and zero kinetic; falling, potential → kinetic; at the bottom, kinetic is maximum. Bounce it: each bounce is lower because some energy becomes heat/sound (friction) — total energy is still conserved, just spread out.
Exam move: “where did the energy go?” → always heat/sound via friction. And “which has more kinetic energy?” → the faster, heavier object. No formulas needed — just comparisons.
Comparison: School Physics vs. GED Physics
| Feature | Myanmar School Exam | GED Science Test |
|---|---|---|
| Formulas | Memorize and derive many formulas | Only F=ma intuition and graph-reading; numbers stay simple |
| Problems | Long numerical drills | Short scenarios: “which graph?”, “which law?”, “what happens next?” |
| Graphs | Plot points from data tables | Interpret given graphs — slope means speed, flat means stopped |
| Newton’s laws | State all three word-perfect | Match each law to a real situation |
| Energy | Calculate joules precisely | Track transfers: potential ↔ kinetic → heat |
| Winning move | Practice calculations | Build physical intuition; narrate the story |
Bottom line: GED physics rewards understanding what would happen, not computing exact numbers.
Extensive Example Bank (Authentic GED-Style Problems)
A box has forces: 15 N → right, 9 N → left, 20 N ↓ down, 20 N ↑ up. What is the net force?
A. 0 N B. 6 N to the right C. 6 N to the left D. 26 N down
Solution: B. 6 N to the right.
A graph shows: 0–10 s steep climb, 10–20 s flat, 20–30 s gentle climb. Which story fits?
A. Ran fast, rested, walked slowly B. Walked slowly, ran fast, rested
C. Stood still the whole time D. Ran at constant speed
Solution: A. Ran fast, rested, walked slowly.
Two carts get the same push. Cart P (2 kg) accelerates at 3 m/s². Cart Q (6 kg) — what happens?
A. Q accelerates at 3 m/s² too B. Q accelerates less — about 1 m/s²
C. Q accelerates more D. Q doesn’t move at all
Solution: B. About 1 m/s² — triple the mass, one-third the acceleration.
A pendulum swings: at the highest point it pauses briefly; at the bottom it moves fastest. Which is true?
A. Kinetic is max at the top B. Potential is max at the bottom
C. At the top: max potential, min kinetic; at bottom: max kinetic, min potential
D. Energy is destroyed at the bottom
Solution: C. Energy swaps between potential (top) and kinetic (bottom).
Students slide a block down ramps of wood, sandpaper, and glass, timing each run. Which variable is being tested, and what must stay constant?
A. Testing ramp height; keep surface the same
B. Testing surface material; keep ramp height and block the same
C. Testing the block’s color; keep everything else
D. Testing time; keep the ramp the same
Solution: B. Surface is the independent variable; height and block are controls.
Common Mistakes (L1 Interference)
❌ Wrong: “The box keeps moving because a force keeps pushing it.” ✅ Correct: Once moving, it continues by inertia — force is only needed to change motion (start, stop, turn). Why it happens: Everyday friction hides inertia — pushed boxes stop, so students conclude “no push = no motion.” In space (no friction), one push = motion forever.
❌ Wrong: “60 km/h north and 60 km/h south have the same velocity.” ✅ Correct: Same speed, opposite velocities — velocity includes direction. Why it happens: Myanmar teaching rarely stresses the distinction; both translate loosely as အလျင်. The GED tests it directly — watch for direction words.
❌ Wrong: “The bouncing ball’s energy is used up/gone.” ✅ Correct: Energy transforms — motion → heat + sound via friction. Total is conserved. Why it happens: “Energy is used up” is everyday language (phone battery “dies”). Physics language: energy is transferred/transformed, never destroyed.
❌ Wrong: “On the Moon, the astronaut’s mass decreases.” ✅ Correct: Mass (amount of matter) never changes; weight (gravity’s pull) drops to 1/6. Why it happens: In daily life we say “weight” for what scales measure (actually mass in kg). The GED separates them: mass = matter, weight = force.
Pro-Tips for High Scorers (College Ready)
GED Science ကို ကျွမ်းကျင်အောင်: ရူပဗေဒအခြေခံ — အား၊ ရွေ့လျားမှုနှင့် စွမ်းအင်
ချစ်ရတဲ့ မြန်မာ GED ကျောင်းသားများရေ — GED ရူပဗေဒဟာ ပုံသေနည်းအလွတ်ကျက်တာ မဟုတ်ပါဘူး။ ရုပ်ပိုင်းလောကကို ဖတ်တာ ပါ: အကွာအဝေး-အချိန်ဂရပ်၊ တွန်း/ဆွဲအားပုံ၊ ခုန်ပျံကျော/ပွတ်တိုက်မှုစမ်းသပ်ချက်။ စာမေးပွဲက အခြေအနေပေးတယ် — သင်က ဘာက ရွေ့လျားမှုဖြစ်စေသလဲ၊ ဘာက ပြောင်းလဲစေသလဲ၊ စွမ်းအင်က ဘယ်ရောက်သွားသလဲ ကျိုးကြောင်းဆင်ရမှာပါ။
ဒီသင်ခန်းစာမှာ အားတွေရဲ့သဘော၊ နယူတန်နိယာမ ၃ ခု (ရိုးရိုးရှင်းရှင်း)၊ ရွေ့လျားမှုဂရပ်ဖတ်နည်း (အမေးအများဆုံးကျွမ်းကျင်မှု)၊ စွမ်းအင်ရွေ့ပြောင်းပုံ (မပျက်စီးဘူး) တို့ကို အဆင့်ဆင့်တည်ဆောက်သွားမှာပါ။
အဓိက သဘောတရားများနှင့် အဓိပ္ပါယ်ဖွင့်ဆိုချက်များ
ရူပဗေဒစာပိုဒ်ဖတ်ဖို့ ကိရိယာ ၉ ခု — ဝေါဟာရအလွတ်ကျက်အဖြစ် မဟုတ်ဘဲ အတွေးအခေါ်အဖြစ် သင်ယူပါ။
အသေးစိတ် ရှင်းလင်းချက်များ
၁။ မျှတတဲ့အားနှင့် မမျှတတဲ့အား — ပုံကိုဖတ်ခြင်း
GED အားမေးခွန်းတွေမှာ မြှားတွေ ပြလေ့ရှိတယ် (မြှားရှည်ရင် အားကြီးတယ်)။ net force ကို ရှာရမှာပါ။
- ဆန့်ကျင်ဘက်မြှား၊ အလျားတူ → မျှတယ်။ Net = ၀။ စားပွဲပေါ်ကစာအုပ်: မြေဆွဲအားအောက်ဆွဲ၊ စားပွဲအပေါ်တွန်း — တူညီတယ်။ ဘာမှမပြောင်းဘူး။
- ဆန့်ကျင်ဘက်မြှား၊ အလျားမတူ → မမျှဘူး။ နုတ်: ညာကို ၁၀ N − ဘယ်ကို ၆ N = ညာကို ၄ N။ ညာဘက် အရှိန်ပြောင်းမယ်။
- ဦးတည်ချက်တူ → ပေါင်းပါ။ လူနှစ်ယောက် ကားကို ၂၀၀ N စီတွန်းရင် စုစုပေါင်း ၄၀၀ N။
ဗျူဟာ: ဘယ်-ညာကို အရင်ရှင်း၊ ပြီးမှ အပေါ်-အောက်။ “ကြိုးဆွဲပြိုင်ပွဲ” ပုံတွေမှာ မြှားစုစုပေါင်းကြီးသူ အနိုင်ရတယ်။
၂။ နယူတန်နိယာမများ (ရိုးရိုးရှင်းရှင်း)
ပထမနိယာမ (inertia): ဘတ်စ်ကားရုတ်တရက်ရပ်ရင် သင်အရှေ့ကို ယိုင်သွားတယ် — တွန်းအားကြောင့် မဟုတ်ဘဲ သင့်ခန္ဓာက ဆက်ရွေ့နေတာ (inertia) ကြောင့်ပါ။ ထိုင်ခုံခါးပတ်က inertia ကို တိုက်တာပါ။ ဒုတိယနိယာမ (F=ma): ဈေးဝယ်လှည်းအပြည့်နဲ့ အလွတ် — တွန်းအားတူတူနဲ့ အလေးလှည်း အရှိန်နည်းနည်းပဲ ပြောင်းတယ်။ တတိယနိယာမ: ဒုံးပျံက အိပ်ဇောကို အောက် တွန်းထုတ်တယ်၊ အိပ်ဇောက ဒုံးပျံကို အပေါ် ပြန်တွန်းတယ် (အရာဝတ္ထု မတူညီပေါ်မှာ သက်ရောက်လို့ မပျက်ပြယ်ဘူး)။
ဗျူဟာ: “ဘယ်နိယာမနဲ့ ရှင်းပြနိုင်သလဲ” — ပုံစံတိုက်ပါ: ဆက်ရွေ့/ဆက်ငြိမ် → ပထမ၊ လေးရင် ပိုတွန်းရ → ဒုတိယ၊ အချင်းချင်းတွန်း → တတိယ။
၃။ ရွေ့လျားမှုဂရပ် — အမေးအများဆုံးကျွမ်းကျင်မှု
အကွာအဝေး-အချိန်ဂရပ်မှာ လျှောစောက် = အလျင်။ မတ်လေ မြန်လေ။ အလျားလိုက် (ပြေ) = ရပ်နေတယ်။ တည့်တည့်စောင်း = အလျင်တသမတ်တည်း၊ ကွေး = အလျင်ပြောင်းနေတယ်။
အလျင်-အချိန်ဂရပ်မှာ ပြေ = အလျင်တသမတ်၊ အပေါ်စောင်း = အရှိန်တက်၊ အောက်စောင်း = အရှိန်ကျ၊ မျဉ်းအောက်ဧရိယာ = သွားတဲ့အကွာအဝေး။
ဗျူဟာ: အရင် “ဝင်ရိုးတစ်ခုချင်းစီမှာ ဘာလဲ” လို့မေးပါ။ ဒါမလုပ်ရင် ဂရပ်မှားဖတ်ပြီး ကျမယ်။ ပြီးရင် စကားလုံးနဲ့ ဇာတ်လမ်းပြောပါ: “မြန်မြန်ပြေး၊ နား၊ နှေးနှေးလျှောက်” — အဖြေဟာ သင့်ဇာတ်လမ်းနဲ့ ကိုက်လေ့ရှိတယ်။
၄။ ရွေ့လျားနေတဲ့စွမ်းအင်
ဘောလုံးလွှတ်ချတယ်: အပေါ်ဆုံးမှာ potential အများဆုံး (မြင့်နေ)၊ kinetic သုည၊ ကျလာရင် potential → kinetic၊ အောက်ဆုံးမှာ kinetic အများဆုံး။ ခုန်ပေါက်တိုင်း နိမ့်သွားတယ် — စွမ်းအင်အချို့ အပူ/အသံဖြစ်သွားလို့ (ပွတ်တိုက်မှု)၊ စုစုပေါင်းစွမ်းအင်က တည်မြဲနေဆဲပါ၊ ပြန့်သွားရုံပါ။
ဗျူဟာ: “စွမ်းအင်က ဘယ်ရောက်သွားသလဲ” → အမြဲ အပူ/အသံ (ပွတ်တိုက်မှုကြောင့်)။ “ဘယ်မှာ kinetic ပိုများသလဲ” → ပိုမြန်၊ ပိုလေးတဲ့အရာ။ ပုံသေနည်းမလိုဘူး — နှိုင်းယှဉ်ရုံပါ။
နှိုင်းယှဉ်ချက်: ကျောင်းရူပဗေဒ နှင့် GED ရူပဗေဒ
| အချက် | မြန်မာကျောင်းစာမေးပွဲ | GED Science |
|---|---|---|
| ပုံသေနည်း | အများကြီး ကျက်/သက်သေပြ | F=ma အတွေးနဲ့ ဂရပ်ဖတ်ရုံသာ၊ ဂဏန်းရိုးရှင်း |
| ပုစ္ဆာ | ဂဏန်းတွက်ချက်မှုရှည် | အခြေအနေတို: “ဘယ်ဂရပ်”၊ “ဘယ်နိယာမ”၊ “နောက်ဘာဖြစ်”? |
| ဂရပ် | ဒေတာကနေ အမှတ်ချ | ပေးထားတဲ့ဂရပ် အနက်ဖွင့် — လျှောစောက်=အလျင် |
| နယူတန်နိယာမ | ၃ ခုလုံး စကားလုံးအတိအကျ ရွတ် | နိယာမတစ်ခုချင်းကို အခြေအနေအစစ်နဲ့ တိုက်ပါ |
| စွမ်းအင် | ဂျူးလ်အတိအကျ တွက် | ရွေ့ပြောင်းမှုခြေရာ: potential ↔ kinetic → အပူ |
| အနိုင်ရနည်း | တွက်ချက်မှုလေ့ကျင့် | ရုပ်ပိုင်းအလိုလိုသိမှု၊ ဇာတ်လမ်းပြောပြတတ်မှု |
လေ့ကျင့်ရန် ဥပမာများ (GED ပုံစံအစစ်)
သေတ္တာပေါ်မှာ အားတွေ: ညာကို ၁၅ N၊ ဘယ်ကို ၉ N၊ အောက် ၂၀ N၊ အပေါ် ၂၀ N။ Net force?
A. ၀ N B. ညာကို ၆ N C. ဘယ်ကို ၆ N D. အောက် ၂၆ N
အဖြေ: B။ ညာကို ၆ N။
၀–၁၀ စက္ကန့် မတ်စောင်းတက်၊ ၁၀–၂၀ ပြေ၊ ၂၀–၃၀ ဖြေးစောင်းတက်။ ဘယ်ဇာတ်လမ်းနဲ့ ကိုက်လဲ?
A. မြန်မြန်ပြေး၊ နား၊ နှေးနှေးလျှောက် B. နှေးနှေးလျှောက်၊ မြန်မြန်ပြေး၊ နား
C. အမြဲရပ်နေ D. အလျင်တသမတ်တည်းပြေး
အဖြေ: A။
လှည်းနှစ်စီး တွန်းအားတူတူရ: P (၂ kg) က ၃ m/s² နဲ့ အရှိန်ပြောင်း။ Q (၆ kg) က?
A. ၃ m/s² တူတူပဲ B. နည်းမယ် — ၁ m/s² လောက်
C. ပိုများမယ် D. လုံးဝမရွေ့ဘူး
အဖြေ: B။ ဒြပ်ထု ၃ ဆ → အရှိန် ⅓။
ချိန်သီးလွှဲတယ်: အမြင့်ဆုံးမှာ ခဏရပ်တယ်၊ အောက်ဆုံးမှာ အမြန်ဆုံးရွေ့တယ်။ ဘယ်ဟာမှန်လဲ?
A. အပေါ်မှာ kinetic အများဆုံး B. အောက်မှာ potential အများဆုံး
C. အပေါ်: potential အများ/kinetic အနည်း၊ အောက်: kinetic အများ/potential အနည်း
D. အောက်မှာ စွမ်းအင်ဖျက်ဆီးခံရတယ်
အဖြေ: C။
တုံးကို သစ်/ကော်ဖတ်/မှန် ခုန်ပျံကျောပေါ် လျှောချပြီး အချိန်မှတ်တယ်။ ဘာကို စမ်းနေတာလဲ၊ ဘာတွေ တူညီရမလဲ?
A. ခုန်ပျံကျောအမြင့် စမ်းတယ်၊ မျက်နှာပြင်တူရမယ်
B. မျက်နှာပြင်ပစ္စည်း စမ်းတယ်၊ အမြင့်နဲ့တုံး တူရမယ်
C. တုံးအရောင် စမ်းတယ်
D. အချိန် စမ်းတယ်
အဖြေ: B။
အဖြစ်များသော အမှားများ (L1 Interference)
❌ မှား: “သေတ္တာဆက်ရွေ့နေတာ တွန်းအားရှိနေလို့။” ✅ မှန်: ရွေ့နေပြီးရင် inertia နဲ့ ဆက်ရွေ့တယ် — အားက ရွေ့လျားမှု ပြောင်းဖို့သာ လိုတယ်။ အရင်းခံ: နေ့စဉ်ပွတ်တိုက်မှုက inertia ကို ဖုံးကွယ်ထားတယ် — တွန်းထားတဲ့သေတ္တာရပ်သွားလို့ “မတွန်းရင် မရွေ့” လို့ ထင်တယ်။
❌ မှား: “မြောက်ကို ၆၀ km/h နဲ့ တောင်ကို ၆၀ km/h velocity တူတယ်။” ✅ မှန်: speed တူတယ်၊ velocity ဆန့်ကျင်ဘက် — velocity မှာ ဦးတည်ချက်ပါတယ်။ အရင်းခံ: မြန်မာသင်ကြားရေးမှာ ဒီကွာခြားချက် အလေးမပေးဘူး။ GED က တိုက်ရိုက်စစ်တယ် — ဦးတည်ချက်စကားလုံးတွေ သတိထားပါ။
❌ မှား: “ခုန်နေတဲ့ဘောလုံးရဲ့ စွမ်းအင်က ကုန်သွားတယ်။” ✅ မှန်: စွမ်းအင်ပြောင်းလဲတယ် — ရွေ့လျားမှု → အပူ + အသံ (ပွတ်တိုက်မှု)။ စုစုပေါင်းတည်မြဲတယ်။ အရင်းခံ: “စွမ်းအင်ကုန်တယ်” ဆိုတာ နေ့စဉ်စကား (ဖုန်းဘက်ထရီ “သေ” တယ်)။ ရူပဗေဒစကား: ရွေ့ပြောင်း/ပြောင်းလဲတယ်၊ မဖျက်ဆီးဘူး။
❌ မှား: “လပေါ်မှာ အာကာသယာဉ်မှူးရဲ့ ဒြပ်ထုလျော့သွားတယ်။” ✅ မှန်: ဒြပ်ထု (ဒြပ်ပမာဏ) ဘယ်တော့မှ မပြောင်းဘူး၊ အလေးချိန် (မြေဆွဲအား) သာ ၁/၆ ဖြစ်သွားတယ်။ အရင်းခံ: နေ့စဉ်ဘဝမှာ “အလေးချိန်” လို့ ပြောတာ တကယ်က ကီလိုနဲ့ ဒြပ်ထုပါ။ GED က ခွဲတယ်: ဒြပ်ထု = ဒြပ်ပမာဏ၊ အလေးချိန် = အား။