GED RLA: Reading Historical US Documents

Myanmar English

Sayar U San Oo – Noble Garden International School
U San Oo (Sayar U San Oo) is an experienced geologist and educator with a strong background in geological engineering, regional mapping, and higher education.

GED RLA စာမေးပွဲဖြေဆိုမယ့်သူတွေအတွက် အခက်ခဲဆုံးနဲ့ အကြောက်ရဆုံးအပိုင်းက ဘာဖြစ်မလဲ။ အမေရိကန်သမိုင်းဝင် စာရွက်စာတမ်းဟောင်းတွေ (Historical US Documents) ကို ဖတ်ပြီး နားလည်အောင်လုပ်ရတဲ့ အပိုင်းလို့ ပြောရင် မမှားပါဘူး။ ရှေးဟောင်းအင်္ဂလိပ်စာအသုံးအနှုန်းတွေ၊ ရှည်လျားထွေးပတ်နေတဲ့ စာကြောင်းတွေကြောင့် စာမေးပွဲခန်းထဲမှာ အချိန်ကုန်ပြီး စိတ်ဓာတ်ကျသွားတတ်ပါတယ်။ ဒါပေမယ့် မှန်ကန်တဲ့ နည်းဗျူဟာ (Strategies) တွေရှိရင် ဒီအခက်အခဲကို အလွယ်တကူ ကျော်လွှားနိုင်ပါတယ်။

Noble Garden International School သင်တန်းသူသင်တန်းသားများ

ဒီနေ့မှာတော့ GED RLA (Reasoning Through Language Arts) နဲ့ Social Studies ဘာသာရပ်တွေမှာ မပါမဖြစ် ပါဝင်လေ့ရှိတဲ့ Historical US Documents တွေကို ဘယ်လိုဖတ်ရှုနားလည်အောင် လုပ်ရမလဲဆိုတဲ့ နည်းလမ်းကောင်းတွေကို အသေးစိတ် မျှဝေပေးသွားပါမယ်။

📜 ၁။ သမိုင်းဝင်စာရွက်စာတမ်းများကို ဖတ်ရှုရန် အဓိက နည်းဗျူဟာများ (Key Strategies)

(က) Read the Source Note First (အောက်ခြေ သို့မဟုတ် အပေါ်ဆုံးရှိ အချက်အလက်ကို အရင်ဖတ်ပါ)

စာပိုဒ်ကို မဖတ်ခင် ဘယ်သူရေးတာလဲ၊ ဘယ်ခုနှစ်က ရေးတာလဲဆိုတဲ့ Source Note ကို အရင်ဖတ်ပါ။ ဥပမာ – ၁၇၇၆ ခုနှစ်၊ Thomas Jefferson လို့ တွေ့တာနဲ့ ဒါဟာ အမေရိကန်လွတ်လပ်ရေးကြေညာစာတမ်း (Declaration of Independence) နဲ့ ပတ်သက်နေမယ်ဆိုတာကို ကြိုတင်ခန့်မှန်းနိုင်ပါတယ်။ Background knowledge က စာပိုဒ်ကို နားလည်ဖို့ ၅၀ ရာခိုင်နှုန်း ကူညီပေးပါတယ်။

(ခ) Chunking Long Sentences (စာကြောင်းရှည်များကို ခွဲဖတ်ခြင်း)

၁၈ ရာစုနဲ့ ၁၉ ရာစုက စာရေးဆရာတွေဟာ စာကြောင်းတစ်ကြောင်းတည်းကို စာကြောင်းရေ ၄-၅ ကြောင်းစာလောက် ရှည်အောင် ရေးလေ့ရှိပါတယ်။ ဒါကြောင့် ကော်မာ ( , ) တွေ၊ Semicolon ( ; ) တွေကို ကြည့်ပြီး စာကြောင်းကို အပိုင်းလိုက် ခွဲဖတ်ပါ။ အဓိက Subject နဲ့ Verb ကို အရင်ရှာပါ။

(ဂ) Focus on the Main Idea, Ignore the Noise (အဓိကအချက်ကိုသာ အာရုံစိုက်ပါ)

မသိတဲ့ စကားလုံးဟောင်းတွေ အများကြီး ပါလာပါလိမ့်မယ်။ စကားလုံးတိုင်းကို အဘိဓာန်လှန်သလို လိုက်ဘာသာပြန်မနေပါနဲ့။ စာရေးသူက ဘာကိုပြောချင်တာလဲ (ဥပမာ – လွတ်လပ်ခွင့်တောင်းဆိုတာလား၊ အခွန်ကောက်တာကို ကန့်ကွက်တာလား) ဆိုတဲ့ အဓိက ရည်ရွယ်ချက်ကိုသာ မြင်အောင်ကြည့်ပါ။

(ဃ) Identify Rhetorical Devices (စကားအလင်္ကာသုံးနှုန်းမှုများကို သတိပြုပါ)

သမိုင်းဝင်မိန့်ခွန်းတွေမှာ လူထုကို ဆွဲဆောင်ဖို့အတွက် Repetition (စကားလုံးထပ်ခါတလဲလဲသုံးခြင်း) နဲ့ Parallelism (သဒ္ဒါပုံစံတူ စာကြောင်းများယှဉ်ရေးခြင်း) တွေကို အများဆုံး သုံးလေ့ရှိပါတယ်။ ဒါတွေကို သတိထားမိရင် စာရေးသူရဲ့ ခံစားချက်ပြင်းအားကို နားလည်နိုင်ပါတယ်။

🎯 ၂။ လက်တွေ့လေ့လာကြည့်ရအောင် (Full Sample Reading & Worked Explanation)

GED စာမေးပွဲမှာ မေးလေ့ရှိတဲ့ ပုံစံအတိုင်း သမိုင်းဝင်စာပိုဒ်တစ်ခုနဲ့ မေးခွန်းတစ်ခုကို လက်တွေ့ ဖြေရှင်းကြည့်ပါမယ်။

Sample Text: Excerpt from the Declaration of Independence (1776)

“We hold these truths to be self-evident, that all men are created equal, that they are endowed by their Creator with certain unalienable Rights, that among these are Life, Liberty and the pursuit of Happiness.—That to secure these rights, Governments are instituted among Men, deriving their just powers from the consent of the governed…”

Sample Question:
Based on the excerpt, what is the primary purpose of a government according to the author?
A) To ensure that all men are created equal.
B) To protect the unalienable rights of the people.
C) To derive powers from the Creator.
D) To pursue happiness for all citizens.

Worked Explanation (အဖြေရှာနည်း အဆင့်ဆင့်):

  1. မေးခွန်းကို နားလည်အောင်ဖတ်ပါ – အစိုးရတစ်ရပ်ရဲ့ အဓိက ရည်ရွယ်ချက် (primary purpose of a government) က ဘာလဲလို့ မေးထားတာပါ။
  2. စာပိုဒ်ထဲမှာ “Government” ဆိုတဲ့ စကားလုံးကို ရှာပါ – ဒုတိယစာကြောင်းမှာ “Governments are instituted among Men” (လူသားတွေကြားမှာ အစိုးရတွေကို ဖွဲ့စည်းတည်ထောင်ကြတယ်) လို့ တွေ့ရပါမယ်။
  3. အဲဒီစာကြောင်းရဲ့ ရှေ့မှာ ဘာရေးထားလဲ ကြည့်ပါ – “That to secure these rights,” လို့ ရေးထားပါတယ်။ (အဆိုပါ အခွင့်အရေးများကို ကာကွယ်စောင့်ရှောက်ရန်) လို့ အဓိပ္ပာယ်ရပါတယ်။
  4. “These rights” ဆိုတာ ဘာတွေလဲ – ရှေ့စာကြောင်းမှာပါတဲ့ “unalienable Rights” (ဖယ်ရှား၍မရသော အခွင့်အရေးများ) ကို ရည်ညွှန်းတာ ဖြစ်ပါတယ်။
  5. အဖြေရွေးချယ်ခြင်း – ဒါကြောင့် အစိုးရရဲ့ ရည်ရွယ်ချက်ဟာ လူထုရဲ့ ဖယ်ရှား၍မရသော အခွင့်အရေးများကို ကာကွယ်ပေးရန် ဖြစ်တဲ့အတွက် အဖြေမှန်မှာ (B) To protect the unalienable rights of the people. ဖြစ်ပါတယ်။

💡 ၃။ သမိုင်းဝင်စာရွက်စာတမ်းများတွင် အသုံးများသော စကားလုံးများ (Common Archaic Vocabulary)

ဒီလိုစာတွေဖတ်တဲ့အခါ ခေတ်ဟောင်းအင်္ဂလိပ်စာလုံးတွေကို ရင်းနှီးနေဖို့ လိုအပ်ပါတယ်။ အောက်ပါ စကားလုံးတွေကို မှတ်သားထားပါ။

  • Unalienable (သို့) Inalienable Meaning: Unable to be taken away from or given away by the possessor.
    Burmese: မည်သူကမျှ ဖယ်ရှားလုယူ၍ မရနိုင်သော (ဥပမာ – မွေးရာပါ အခွင့်အရေး)။
  • Endowed Meaning: Provided or supplied or equipped with (especially by nature or a deity).
    Burmese: (ဘုရားသခင် သို့မဟုတ် သဘာဝတရားမှ) ပေးအပ်ချီးမြှင့်ထားသော။
  • Consent of the governed Meaning: The idea that a government’s legitimacy and moral right to use state power is justified and lawful only when consented to by the people.
    Burmese: အုပ်ချုပ်ခံရသူ ပြည်သူလူထု၏ သဘောတူခွင့်ပြုချက်။
  • Providence Meaning: The protective care of God or of nature as a spiritual power.
    Burmese: ဘုရားသခင်၏ စောင်မကြည့်ရှုခြင်း သို့မဟုတ် ကံကြမ္မာ။
  • Grievances Meaning: Real or imagined wrongs or other causes for complaint or protest.
    Burmese: မကျေနပ်ချက်များ၊ နစ်နာချက်များ။

⚠️ ၄။ အမှားများသော အချက်များနှင့် အကြံပြုချက်များ (Pro Tips & Common Mistakes)

❌ Common Mistake 1: စကားလုံးတစ်လုံးချင်းစီကို ဘာသာပြန်ရန် ကြိုးစားခြင်း။
ရှေးဟောင်းစာတွေမှာ အခုခေတ်မသုံးတော့တဲ့ စကားလုံးတွေ အများကြီးပါပါတယ်။ စကားလုံးတစ်လုံးကို မသိတာနဲ့ ရပ်မနေပါနဲ့။ ရှေ့နောက် စာကြောင်းတွေရဲ့ အဓိပ္ပာယ် (Context Clues) ကို ကြည့်ပြီး အကြမ်းဖျင်း ခန့်မှန်းပါ။

❌ Common Mistake 2: သမိုင်းနောက်ခံကို လျစ်လျူရှုခြင်း။
စာပိုဒ်က ၁၈၆၀ ဝန်းကျင် ပြည်တွင်းစစ် (Civil War) ကာလအကြောင်းလား၊ ၁၇၇၀ ဝန်းကျင် လွတ်လပ်ရေးတောင်းဆိုတဲ့ ကာလလား ဆိုတာကို ခွဲခြားသိမြင်ဖို့ လိုပါတယ်။ သမိုင်းနောက်ခံကို သိရင် စာရေးသူရဲ့ ရည်ရွယ်ချက်ကို အလွယ်တကူ ဖမ်းဆုပ်နိုင်ပါတယ်။

✅ Pro Tip: Transition words များကို မျဉ်းသားပါ။
However, Therefore, Thus, Furthermore စတဲ့ စကားလုံးတွေဟာ စာရေးသူရဲ့ စိတ်ကူးအပြောင်းအလဲနဲ့ အကြောင်းအကျိုး ဆက်စပ်မှုကို ပြသတဲ့အတွက် မေးခွန်းတွေဟာ အဲဒီစကားလုံးတွေရဲ့ အနီးတစ်ဝိုက်မှာ ရှိနေတတ်ပါတယ်။

သမိုင်းဝင်စာရွက်စာတမ်းတွေကို ဖတ်ရတာ အစပိုင်းမှာ ခက်ခဲတယ်လို့ ထင်ရပေမယ့် အထက်ပါ နည်းလမ်းတွေကို အသုံးပြုပြီး မကြာခဏ လေ့ကျင့်ပေးမယ်ဆိုရင် GED RLA စာမေးပွဲမှာ ယုံကြည်မှုအပြည့်နဲ့ ဖြေဆိုနိုင်မှာ အသေအချာပါပဲ။

ပိုမိုပြည့်စုံသောရှင်းပြချက်များနှင့် interactive exercise များဖြင့် အခမဲ့ လေ့ကျင့်ရန် ဤနေရာကို နှိပ်ပါ။

Noble Garden GED သင်တန်းများကို အရည်အချင်းရော အတွေ့အကြုံပါပြည့်ဝတဲ့ ဆရာဆရာမများက သင်ကြားပို့ချပေးနေပါတယ်၊ သင်တန်းများအကြောင်းကို Page Messenger မှာ စုံစမ်းနိုင်ပါတယ်။

Sayar U San Oo – Noble Garden International School
U San Oo is an experienced geologist and educator with a strong background in geological engineering, regional mapping, and higher education.

What is the most difficult and feared part for test-takers in the GED RLA exam? It is safe to say that reading and understanding Historical US Documents is that part. Archaic English vocabulary and long, convoluted sentences often cause students to waste time and lose confidence in the exam room. However, with the right strategies, you can easily overcome this challenge.

To the students of Noble Garden International School,

Today, we will share in detail the best strategies on how to read and comprehend Historical US Documents, which are an essential component of both the GED RLA (Reasoning Through Language Arts) and Social Studies exams.

📜 1. Key Strategies for Reading Historical Documents

(A) Read the Source Note First

Before reading the passage, look for the Source Note (usually at the top or bottom) to find out who wrote it and when it was written. For example, if you see “1776, Thomas Jefferson,” you can anticipate that it will be related to the Declaration of Independence. Background knowledge helps 50% in understanding the passage.

(B) Chunking Long Sentences

Writers in the 18th and 19th centuries tended to write single sentences that were as long as 4-5 modern sentences. Therefore, look at commas ( , ) and semicolons ( ; ) to break the sentence into chunks. Find the main Subject and Verb first.

(C) Focus on the Main Idea, Ignore the Noise

You will encounter many unfamiliar archaic words. Do not try to translate every single word like a dictionary. Focus only on seeing the main purpose—what is the author trying to say? (e.g., Are they demanding freedom, or protesting taxation?).

(D) Identify Rhetorical Devices

Historical speeches often heavily utilize Repetition and Parallelism (writing sentences with similar grammatical structures) to persuade the public. Noticing these helps you understand the intensity of the author’s emotion.

🎯 2. Let’s Practice (Full Sample Reading & Worked Explanation)

Let’s practically solve a historical passage and question in the format commonly found on the GED exam.

Sample Text: Excerpt from the Declaration of Independence (1776)

“We hold these truths to be self-evident, that all men are created equal, that they are endowed by their Creator with certain unalienable Rights, that among these are Life, Liberty and the pursuit of Happiness.—That to secure these rights, Governments are instituted among Men, deriving their just powers from the consent of the governed…”

Sample Question:
Based on the excerpt, what is the primary purpose of a government according to the author?
A) To ensure that all men are created equal.
B) To protect the unalienable rights of the people.
C) To derive powers from the Creator.
D) To pursue happiness for all citizens.

Worked Explanation (Step-by-Step):

  1. Read to understand the question – It asks what the “primary purpose of a government” is.
  2. Find the word “Government” in the text – You will find “Governments are instituted among Men” in the second sentence.
  3. Look at what is written just before that sentence – It says “That to secure these rights,”.
  4. What are “These rights”? – It refers back to the “unalienable Rights” mentioned in the preceding clause.
  5. Selecting the answer – Therefore, the purpose of the government is to secure (protect) the unalienable rights of the people. The correct answer is (B) To protect the unalienable rights of the people.

💡 3. Common Archaic Vocabulary in Historical Documents

When reading these texts, you need to be familiar with older English words. Take note of the following vocabulary.

  • Unalienable (or) Inalienable Meaning: Unable to be taken away from or given away by the possessor (e.g., natural rights).
  • Endowed Meaning: Provided or supplied or equipped with (especially by nature or a deity).
  • Consent of the governed Meaning: The idea that a government’s legitimacy and moral right to use state power is justified and lawful only when consented to by the people.
  • Providence Meaning: The protective care of God or of nature as a spiritual power.
  • Grievances Meaning: Real or imagined wrongs or other causes for complaint or protest.

⚠️ 4. Pro Tips & Common Mistakes

❌ Common Mistake 1: Trying to translate word-by-word.
Historical texts contain many obsolete words. Don’t get stuck on one word you don’t know. Use Context Clues from the surrounding sentences to make a rough guess.

❌ Common Mistake 2: Ignoring the historical context.
You need to distinguish whether the passage is about the Civil War era (around 1860) or the demand for independence era (around 1770). Knowing the background makes it easy to grasp the author’s intent.

✅ Pro Tip: Underline transition words.
Words like However, Therefore, Thus, and Furthermore show shifts in the author’s thought and cause-and-effect relationships. Questions are often found around these words.

Reading historical documents might seem hard at first, but if you practice frequently using the methods above, you will surely be able to take the GED RLA exam with full confidence.

For more comprehensive explanations and interactive exercises, click here to practice for free.

Noble Garden GED classes are taught by qualified and experienced teachers. You can inquire about the classes on our Page Messenger.

Test Your Knowledge / လေ့ကျင့်ခန်း

1. According to the strategies provided, what is the first thing you should do before reading a historical passage?

Strategy (A) mentions checking the background information first. / နည်းဗျူဟာ (က) တွင် နောက်ခံအချက်အလက်ကို အရင်စစ်ဆေးရန် ပြောထားပါသည်။

2. What does the term “consent of the governed” mean in the context of the Declaration of Independence?

Check the vocabulary list section. It relates to who agrees to let the government rule. / ဝေါဟာရစာရင်းကို ပြန်ကြည့်ပါ။ အစိုးရကို အုပ်ချုပ်ခွင့်ပေးရန် မည်သူက သဘောတူသလဲဆိုသည်နှင့် သက်ဆိုင်ပါသည်။

3. Why is it recommended to “chunk” long sentences in 18th-century texts?

Review Strategy (B) regarding how historical authors structured their writing. / သမိုင်းဝင်စာရေးဆရာများ စာရေးသားပုံနှင့်ပတ်သက်၍ နည်းဗျူဟာ (ခ) ကို ပြန်လည်လေ့လာပါ။

4. Which of the following is considered a common mistake when reading historical documents?

Look at the “Common Mistakes” section. It warns against a time-consuming habit. / “အမှားများသော အချက်များ” အပိုင်းကို ကြည့်ပါ။ အချိန်ကုန်စေသော အကျင့်တစ်ခုကို သတိပေးထားပါသည်။

5. What does the archaic word “Grievances” most closely mean?

Check the vocabulary list. It refers to a feeling of having been treated unfairly. / ဝေါဟာရစာရင်းကို စစ်ဆေးပါ။ မတရားဆက်ဆံခံရသည်ဟု ခံစားရခြင်းကို ရည်ညွှန်းသည်။

6. Why is knowing the historical background (e.g., Civil War vs. Independence) important?

Review Common Mistake 2. It explains the benefit of understanding the context. / Common Mistake 2 ကို ပြန်ကြည့်ပါ။ နောက်ခံအကြောင်းအရာကို နားလည်ခြင်း၏ အကျိုးကျေးဇူးကို ရှင်းပြထားသည်။

7. What is “Parallelism” in the context of rhetorical devices?

Check Strategy (D) regarding how authors persuade the public. / စာရေးသူများက လူထုကို မည်သို့ဆွဲဆောင်သည်ဆိုသည့် နည်းဗျူဟာ (ဃ) ကို စစ်ဆေးပါ။

8. What is the meaning of “Endowed” as listed in the vocabulary section?

Look for the definition that talks about being given something naturally. / သဘာဝအလျောက် တစ်ခုခု ပေးအပ်ခံရခြင်းအကြောင်း ပြောထားသည့် အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုချက်ကို ရှာပါ။

9. According to the pro tip, why should you pay attention to transition words like “However” and “Therefore”?

Review the “Pro Tip” section at the end of the strategies. / နည်းဗျူဟာများ၏ အဆုံးရှိ “Pro Tip” အပိုင်းကို ပြန်ကြည့်ပါ။

10. What does the word “Providence” refer to?

Check the archaic vocabulary list. It involves spiritual protection or fate. / ရှေးဟောင်းဝေါဟာရစာရင်းကို စစ်ဆေးပါ။ ၎င်းသည် ဝိညာဉ်ရေးရာ ကာကွယ်မှု သို့မဟုတ် ကံကြမ္မာနှင့် သက်ဆိုင်သည်။

11. If you encounter the phrase “unalienable rights” in a text, what does the author most likely mean?

Refer to the first word in the vocabulary list. / ဝေါဟာရစာရင်းရှိ ပထမဆုံးစကားလုံးကို ရည်ညွှန်းပါ။

12. In Strategy (C), what are you advised to focus on instead of translating every word?

The strategy title is “Focus on the Main Idea, Ignore the Noise”. / နည်းဗျူဟာခေါင်းစဉ်မှာ “အဓိကအချက်ကိုသာ အာရုံစိုက်ပါ” ဖြစ်သည်။

13. When applying the “Chunking” strategy, what punctuation marks should you look for?

Review Strategy (B) which discusses breaking down sentences. / စာကြောင်းများခွဲဖတ်ခြင်းအကြောင်း ဆွေးနွေးထားသည့် နည်းဗျူဟာ (ခ) ကို ပြန်ကြည့်ပါ။

14. Why do authors of historical speeches use repetition?

Look at Strategy (D) about Rhetorical Devices. / စကားအလင်္ကာများနှင့်ပတ်သက်သည့် နည်းဗျူဟာ (ဃ) ကို ကြည့်ပါ။

15. Based on the worked explanation, if a text says “deriving their just powers from the consent of the governed,” who holds the ultimate power?

“Consent of the governed” means the power comes from those being ruled. / “အုပ်ချုပ်ခံရသူများ၏ သဘောတူညီချက်” ဆိုသည်မှာ အုပ်ချုပ်ခံရသူများထံမှ အာဏာဆင်းသက်လာခြင်းဖြစ်သည်။

16. What is a recommended way to deal with an archaic word you don’t know, instead of looking it up?

See the explanation under “Common Mistake 1”. / “Common Mistake 1” အောက်ရှိ ရှင်းလင်းချက်ကို ကြည့်ပါ။

17. In the phrase “We hold these truths to be self-evident”, what does “self-evident” likely imply about those truths?

Think about the word “evident” (clear) and “self” (by itself). / “evident” (ထင်ရှားသော) နှင့် “self” (မိမိဘာသာ) ဆိုသည့် စကားလုံးများကို စဉ်းစားပါ။

18. Which historical document was used as the example in the lesson?

Check section 2 (Let’s Practice) for the title of the excerpt. / အပိုင်း ၂ တွင် နမူနာစာပိုဒ်၏ ခေါင်းစဉ်ကို စစ်ဆေးပါ။

19. According to the lesson, background knowledge helps you understand what percentage of the passage?

Look at the very end of Strategy (A). / နည်းဗျူဟာ (က) ၏ အဆုံးကို ကြည့်ပါ။

20. What is the ultimate goal of using these strategies frequently, as mentioned at the end of the article?

Read the concluding paragraph before the highlighted box. / Highlight လုပ်ထားသော ဘောက်စ်မတိုင်မီ နိဂုံးချုပ်စာပိုဒ်ကို ဖတ်ပါ။

21. If a question asks about the author’s primary purpose, you should avoid getting distracted by…

Strategy (C) advises ignoring this specific element. / နည်းဗျူဟာ (ဂ) တွင် ဤအရာကို လျစ်လျူရှုရန် အကြံပြုထားသည်။

22. In the chunking strategy, after breaking the sentence by commas or semicolons, what are the most important grammatical parts to locate?

Look at the final sentence of Strategy (B). / နည်းဗျူဟာ (ခ) ၏ နောက်ဆုံးစာကြောင်းကို ကြည့်ပါ။

23. The word “Thus” in a historical document often indicates…

Consider how “Thus” functions as a transition word (similar to therefore). / “Thus” သည် (therefore ကဲ့သို့) မည်သို့အလုပ်လုပ်သည်ကို စဉ်းစားပါ။
These lessons are created by Dr Chaw Thuzar Win, Sayar Yan Naing Soe Nyunt, Daw Khin Sandar Win, Sayar Htet Naing Aung, Dr San Oo in collaboration of Noble Garden International School, EFLSite, EduBurma.