GED Science Study Guide: Life, Physical, and Earth Science Basics
GED Science is not a memory test. ~90% tests read, reason, apply via passages, graphs, experiments. Facts: Life (~45%), Physical (~35%), Earth & Space (~20%) — plus graph reading and experiment skills.
Key Concepts & Definitions
Detailed Explanation & Strategy
1. Life Science Essentials (~45%)
Cells: membrane = gate, nucleus = DNA, mitochondria = energy. Use passage tables, not memory. Equations (mirror images): photosynthesis (CO₂ + water → glucose + O₂; stores energy) vs respiration (glucose + O₂ → CO₂ + water + energy; releases energy). Genetics: Punnett square: Tt × Tt → 3 tall : 1 short. Body systems: know each job; GED tests them together. Ecosystems: energy flows one way, mostly lost as heat.
🎯 Skill: cover choices; ask “What changed between the bars, and what stayed the same?”
2. Physical Science Essentials (~35%)
Newton: (1) inertia; (2) F = m×a; (3) action–reaction. Energy: kinetic (motion) vs potential (position); falling: potential → kinetic. Conservation: energy only changes form — “where did it go?” → trace the conversion. Atoms: atomic number fixes the element; reactions rearrange atoms. pH: <7 acidic, 7 neutral, >7 basic. Physical vs chemical: “Get the original back?” Ice melting → physical; wood burning → chemical.
🎯 Skill: visualize forces before calculating.
3. Earth & Space Science Essentials (~20%)
Water cycle: evaporation → condensation → precipitation → collection (+ plant transpiration). Rock cycle: igneous (granite), sedimentary (sandstone, fossils), metamorphic (marble). Plates: pull apart, collide, slide past (quakes/volcanoes at boundaries). Weather = day-to-day; climate = 30+ year average. Solar system: Mercury → Neptune; rotation → day/night, revolution + tilt → seasons.
🎯 Skill: trace each arrow: what moves, what changes it, what’s next.
4. The Skills Checklist
- Read data: one-sentence trend; check axes + units first.
- Variables: independent = changed; dependent = measured; controlled = same.
- Design flaws: no control? two variables changed? → that’s the answer.
- Evidence only: not in the data → can’t conclude it.
- New scenarios: same principle, new case (greenhouse → parked car).
- New terms: defined in the passage — use the given definition.
Comparison: Myanmar School Science Exam vs GED Science
| Myanmar School Science Exam | GED Science |
|---|---|
| Memorize textbook facts and diagrams | Interpret unfamiliar passages, graphs, experiments |
| Recall: “Name the parts” | Reasoning: “Best supported conclusion?” |
| Answers from what the teacher taught | Answers from given data; outside knowledge can mislead |
| Familiar diagrams — recognition suffices | New diagrams — decode axes/legends first |
| Describe a standard experiment | Evaluate a new one: find flaws, name variables |
| Wrong answers = wrong facts | Distractors = traps |
| Studying = re-reading notes | Studying = timed practice on new passages |
Mindset shift: “can I use this passage?”
Extensive Example Bank (Authentic GED-Style Problems)
Pots: A red light, B blue, C none. 3 weeks: A 15 cm, B 12 cm, C 4 cm. Dependent variable?
A. Light
B. Water
C. Height
D. Soil
Solution: C. Plant height.
Tt × Tt peas (T dominates t). P(short)?
A. 0%
B. 25%
C. 50%
D. 75%
Solution: B. 25%.
Coaster: uphill, released, speeds down, brakes hot.
A. Energy destroyed.
B. Potential → kinetic + heat.
C. Energy increases.
D. Brakes make energy.
Solution: B.
pH: W=3, X=7, Y=11, Z=5. Strongest base?
A. W
B. X
C. Y
D. Z
Solution: C. Y.
Yangon: rain ~0 Dec–Mar, peaks Jul–Aug; temp steady.
A. Wet/dry seasons.
B. Temp causes rain.
C. Never rains.
D. Matches London.
Solution: A.
Min: “Sun circles Earth.” Thiri: “Earth spins daily.”
A. Min.
B. Thiri.
C. Both.
D. The Moon.
Solution: B. Thiri.
Common Mistakes (L1 Interference)
❌ Wrong: weeks memorizing organelles, freezing on graphs. ✅ Correct: facts once; practice mostly on new passages/graphs. Why: schooling rewards recall; GED rewards reasoning.
❌ Wrong: picking “true” answers the data doesn’t support. ✅ Correct: every answer backed by the given data. Why: old habit: teacher-taught answers.
❌ Wrong: “Last week was hot, so the climate is changing.” ✅ Correct: weather = days; climate = 30+ year patterns. Why: Burmese uses “ရာသီဥတု” for both.
❌ Wrong: plants take in oxygen during photosynthesis. ✅ Correct: photosynthesis — CO₂ + water IN, glucose + O₂ OUT. Respiration — glucose + O₂ IN, CO₂ + water + energy OUT. Why: mirror images swap under pressure.
Pro-Tips for High Scorers (College Ready)
GED သိပ္ပံ လမ်းညွှန်: သက်ရှိ၊ ရူပ နှင့် ကမ္ဘာသိပ္ပံ အခြေခံများ
အရေးကြီးဆုံး: GED သိပ္ပံက အလွတ်ကျက်စာမေးပွဲ မဟုတ်ပါ။ ၉၀% ခန့်က စာပိုဒ်/ဂရပ်/ဇယား/စမ်းသပ်ချက် ပေးပြီး ဖတ်၊ စဉ်းစား၊ အသုံးချ ခိုင်းတာပါ။ နယ်ပယ်သုံးခုရဲ့ အချက်တွေနဲ့ စွမ်းရည်များကို ပေးပါတယ်။
အဓိက သဘောတရားများနှင့် အဓိပ္ပါယ်ဖွင့်ဆိုချက်များ
အသေးစိတ် ရှင်းလင်းချက်များ
၁။ သက်ရှိသိပ္ပံ (~၄၅%)
ဆဲလ်: အမြှေး = တံခါး၊ နျူကလိယ = DNA၊ မိုက်တိုခွန်ဒရီးယား = စွမ်းအင်။ ဇယားနဲ့ ဖြေပါ။ ညီမျှခြင်းနှစ်ခု (ပြောင်းပြန်): အစာချက် (CO₂ + ရေ → ဂလူးကို့စ် + O₂) vs အသက်ရှူ (ဂလူးကို့စ် + O₂ → CO₂ + ရေ + စွမ်းအင်)။ ဗီဇ: Tt × Tt → ၃:၁။ စနစ်များ: အလုပ်တစ်ခုစီ သိထား။ ဂေဟ: စွမ်းအင် တစ်ဖက်တည်းစီး။
🎯 စွမ်းရည်: “ဘားကြား ဘာပြောင်း၊ ဘာ မပြောင်းလဲ” လို့ မေးပါ။
၂။ ရူပသိပ္ပံ (~၃၅%)
နယူတန်: (၁) inertia၊ (၂) F = m×a၊ (၃) တုံ့ပြန်အား။ စွမ်းအင်: ရွေ့လျား/သိုလှောင်၊ ပုံစံသာ ပြောင်း။ အက်တမ်: atomic number = ဒြပ်စင်။ pH: ၇ အောက် အက်ဆစ်၊ ၇ ကြားနေ၊ ၇ အထက် ဘေ့စ်။ ရုပ်/ဓာတု: “အရင်ဟာ ပြန်ရလား”။
🎯 စွမ်းရည်: မတွက်ခင် အားတွေ ပုံဖော်ပါ။
၃။ ကမ္ဘာ/အာကာသသိပ္ပံ (~၂၀%)
ရေသံသရာ: အငွေ့ပျံ → စုပေါင်း → ရွာသွန်း → စုဝေး (+ အပင်အငွေ့ထုတ်)။ ကျောက်: မီးတောင်/အနည်ကျ/ရွှေ့ပြောင်း။ ပြားရွေ့: ခွာထွက်/တိုက်မိ/ပွတ်တိုက်။ weather = နေ့စဉ်၊ climate = နှစ် ၃၀+။ နေအဖွဲ့: လည်ပတ် → နေ့/ည၊ ပတ်လမ်း + တိမ်း → ရာသီ။
🎯 စွမ်းရည်: မြှားတိုင်း လိုက်ပါ။
၄။ စွမ်းရည်စစ်ဆေးချက်
- ဒေတာဖတ်တာ: ခေတ်ရေစီး တစ်ကြောင်းပြော။
- ကိန်းရှင်: လွတ်လပ်/မှီခို/ထိန်းချုပ် ခွဲပါ။
- ဒီဇိုင်းအမှား: ထိန်းချုပ်အုပ်စု ရှာပါ။
- အထောက်အထားသာ: ဒေတာမပါရင် နိဂုံးမရ။
- အခြေအနေသစ်: နိယာမတူ အမှုသစ်။
- ဝေါဟာရအသစ်: စာထဲက အဓိပ္ပာယ် သုံး။
နှိုင်းယှဉ်ချက် ဇယား
| မြန်မာကျောင်း စာမေးပွဲ | GED သိပ္ပံ |
|---|---|
| စာအုပ် အလွတ်ကျက် | မမြင်ဖူးတဲ့ စာပိုဒ်/ဂရပ် နားလည်တာ |
| အလွတ်သိ | စဉ်းစားမှု |
| ဆရာသင်တာက အဖြေ | ဒေတာက အဖြေ |
| ရင်းနှီးတဲ့ပုံ | ပုံအသစ် — ဝင်ရိုး အရင်ဖော် |
| စံစမ်းသပ်ချက် ဖော်ပြ | အသစ်ကို အကဲဖြတ် |
| အဖြေမှား = အချက်မှား | ထောင်ချောက် |
| မှတ်စု ပြန်ဖတ် | အချိန်ကိုက် အသစ်လေ့ကျင့် |
လေ့ကျင့်ရန် ဥပမာများ
A အနီအလင်း၊ B အပြာ၊ C မရှိ။ A ၁၅၊ B ၁၂၊ C ၄ စင်တီ။ Dependent?
A. အလင်း
B. ရေ
C. အမြင့်
D. မြေ
အဖြေ: C။
Tt × Tt။ အရပ်ပု ရနိုင်ခြေ?
A. ၀%
B. ၂၅%
C. ၅၀%
D. ၇၅%
အဖြေ: B။
ကိုစတာ ဆင်း၊ ဘရိတ်ပူ။
A. စွမ်းအင် ပျက်
B. သိုလှောင် → ရွေ့လျား + အပူ
C. စွမ်းအင် တိုး
D. ဘရိတ် ဖန်တီး
အဖြေ: B။
pH: W=၃၊ X=၇၊ Y=၁၁၊ Z=၅။ အပြင်းဆုံး ဘေ့စ်?
A. W
B. X
C. Y
D. Z
အဖြေ: C။
ရန်ကုန်: မိုး ဒီဇင်ဘာ–မတ် ~၀၊ ဇူလိုင်–ဩဂုတ် ၅၀၀+။
A. ရာသီ ကွဲ
B. အပူကြောင့်
C. မိုး မရွာ
D. လန်ဒန်
အဖြေ: A။
မောင်မင်း: “နေ ပတ်တယ်။” သီရိ: “ကမ္ဘာ လည်တယ်။”
A. မောင်မင်း
B. သီရိ
C. နှစ်ဦး
D. လ
အဖြေ: B။
အဖြစ်များသော အမှားများ (L1 Interference)
❌ မှား: အလွတ်ကျက်၊ ဂရပ်ကျ ကြောင်။ ✅ မှန်: အသစ်တွေနဲ့ လေ့ကျင့်ပါ။ အကြောင်း: GED မှာ အချက် ~၁၀% သာ။
❌ မှား: ဒေတာ မထောက်ခံတာ ရွေးတာ။ ✅ မှန်: ဒေတာက အဖြေ ဖြစ်ရမယ်။ အကြောင်း: GED = ဒေတာဖတ်တာ။
❌ မှား: “ပူတယ်၊ ရာသီဥတုပြောင်းပြီ။” ✅ မှန်: weather = ရက်ပိုင်း၊ climate = နှစ် ၃၀+။ အကြောင်း: ဗမာစကားမှာ နှစ်ခုလုံး “ရာသီဥတု”။
❌ မှား: အစာချက်ချိန် O₂ ဝင်တယ်လို့ ထင်တာ။ ✅ မှန်: အစာချက် CO₂ဝင်/O₂ထွက်။ အကြောင်း: စာရွက်ပေါ် နှစ်ခုလုံး ရေးထားပါ။